Bolu’da D-100 karayolunda meydana gelen ve DörtdivanlıLokman Beleşeoğlu’nun hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan feci kaza, gözleri bir kez daha hafriyat araçlarının karayollarındaki geçiş önceliği ve kontrolsüz çıkış ihlallerine çevirdi. Yan yoldan gelip ana yolun karşısına geçmeye çalışan devasa bir hafriyat tırının dorsesine seyir halindeki pikabın çarpması, trafikteki en büyük yapısal sorunlardan birini; “kontrolsüz katılım ve yol hakkı gaspı” gerçeğini gözler önüne seriyor.
Ana Yol – Yan Yol Çelişkisi ve Kontrolsüz Geçişler
Trafik mevzuatına göre ana yolda seyir halinde olan araçların geçiş üstünlüğü açık ve nettir. Ancak özellikle şantiye, taş ocağı veya kırsal bağlantı noktalarından ana yola çıkan ağır vasıtalar, devasa cüsselerinin verdiği “güvene” ya da zaman baskısına dayanarak akan trafiği tehlikeye atabiliyor. Tonlarca ağırlıktaki bir tırın veya kamyonun yan yoldan çıkıp ana yolu diklemesine keserek karşıya geçmeye çalışması, o sırada 90-100 km/s hızla gelen binek veya hafif ticari araçlar için adeta yola aniden örülen beton bir duvar etkisi yaratıyor.
Ağır Vasıtanın Hız Değerlendirme Hatası
Kazaların arkasındaki en büyük sürücü kusurlarından biri de, ağır vasıta şoförlerinin ana yoldan gelen araçların hızını doğru muhakeme edememesidir. “Ben karşıya geçene kadar kurtarır” düşüncesiyle ana yola fırlayan dev araçlar, hızla yaklaşan araçların fren mesafesini tamamen ortadan kaldırıyor. Yenicepınar mevkisindeki kazada da görüldüğü üzere, dorsenin yolu kapatması sonucu arkadan gelen aracın manevra veya durma alanı kalmıyor ve çarpışma kaçınılmaz oluyor.
Şantiye ve Bağlantı Yollarındaki Denetim Zafiyeti
Karayollarına bağlanan kontrolsüz çıkış noktaları, hafriyat kamyonlarının yoğun kullanıldığı bölgelerde adeta birer tuzak noktası. Bu noktalarda:
Yeterli sinyalizasyonun (ışıklandırma veya uyarı sistemleri) olmaması,
Kamyonların ana yola çıkarken trafiği yavaşlatacak veya durduracak bir önlem almaması,
Kolluk kuvvetlerinin şantiye çıkış hatlarında sabit veya dinamik denetimleri yetersiz yapması, bu pervasız geçişlerin önünü açıyor.
Mevzuat Ne Diyor? Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, bağlantı yolundan veya mülkten çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Bu kuralın ihlali, asli kusur sayılmaktadır.
Bu Katliamların Önüne Nasıl Geçilir?
Lokman Beleşeoğlu’nun kaybı gibi acıların tekrarlanmaması için kara yollarındaki bu “büyük araç imtiyazı” algısının yıkılması ve şu somut adımların atılması gerekiyor:
Akıllı Kavşak ve Sinyalizasyon: Hafriyat ve ağır vasıta çıkışlarının yoğun olduğu kara yolu bağlantı noktalarına anlık uyarı veren sensörlü sinyalizasyon sistemleri kurulmalı.
Ağır Cezalar ve Sürücü Men Kararları: Yol hakkını ihlal ederek ana yola kontrolsüz çıkan ve kazaya sebebiyet veren ağır vasıta sürücülerinin ticari araç kullanma belgeleri (SRC) kalıcı olarak iptal edilmeli.
Firma Sorumluluğu: Sadece şoför değil, o aracı o kontrolsüz noktadan çıkmaya zorlayan veya lojistik güzergah güvenliğini almayan yüklenici firmalar da kazadan doğrudan hukuki olarak sorumlu tutulmalı.
Son Söz
Lokman Beleşeoğlu’nun 3 günlük yaşam mücadelesinin ardından gelen acı haber, ihmalin ve kural tanımazlığın faturasını yine masum insanların ödediğini gösterdi. Trafikte cüssenin büyüklüğü haklılığı getirmez. Ana yola kontrolsüzce çıkan her tonajlı araç, kurallara uyarak yolunda giden insanlar için açık bir tehdittir. Radikal denetimler gelmediği sürece bu kuralsız geçişler can almaya devam edecektir.
