BOLU / GEREDE – Yıllardır süregelen ancak bir türlü çözüme kavuşturulmayan Gerede Çayı’ndaki çevre felaketi, artık kontrol edilebilir eşiği aşarak bölgesel bir insani krize dönüştü. Gerede Deri OSB ve Karma OSB’deki bazı tesislerin doğrudan çaya bıraktığı zehirli atıklar; Bolu, Karabük, Çankırı ve Zonguldak illerini kapsayan devasa bir coğrafyada yaşamı durma noktasına getirdi.
“Protokol Nerede? Halk Zehirleniyor!”
Bölge halkı, yetkililerin sessizliğine isyan ederek, “Protokolü buralarda neden göremiyoruz?” sorusunu soruyor. Çayın geçtiği köylerde canlı yaşamı tamamen sona ermiş durumda. Hayvanlar akciğer yetmezliğinden can verirken, bu hayvanların ürünlerinin denetimsizce piyasaya sürülmesi gıda güvenliğini de hiçe sayıyor.
Ankara İçme Suyu İçin “Sızıntı” Alarmı!
Haberin en çarpıcı noktası ise başkent Ankara’yı ilgilendiriyor. Karma OSB’nin kirli atık su hattının, Ankara içme suyu barajına sadece 150 metre mesafeden geçtiği belirtiliyor. Koruma planına göre en az 300 metre mesafede olması gereken bu hat, olası bir taşma veya sızıntıda milyonlarca insanın suyuna kimyasal karışma riskini barındırıyor. Nitekim Umutköy’de içme suyuna karışan kimyasallar nedeniyle köylülerin hastanelik olduğu iddia ediliyor.
Tarım ve Hayvancılık Tarihe Karışıyor
Çay boyunca yükselen asitli sis, bölgedeki ekosistemi adeta kuruttu. Manda ve Kümes Hayvancılığı: Eskiden meşhur olan manda yetiştiriciliği bitti; kaz ve ördek ölümleri arttı.
Tarım Darbesi: Meyvelerde şekil bozuklukları, sebzelerde kimyasal bulaşı ve ağaçlarda yaygın kurumalar görülüyor. Bölgedeki arı kolonileri toplu halde yok oluyor.
355 Bin Kişi Acil Müdahale Bekliyor
Filyos Havzası’na kadar uzanan bu kirlilikten etkilenen 355 bin kişi, artık “genel geçer açıklamalar” değil, somut adımlar bekliyor. Bölge halkının talepleri ise net:
Geniş Kapsamlı Analiz: Su kaynaklarında ve tarım ürünlerinde acil kimyasal tarama yapılmalı.
Sağlık Taraması: Bölge halkı ve hayvanlar üzerinde sağlık kontrolleri başlatılmalı.
Ağır Yaptırım: Kirletici tesisler tespit edilmeli ve faaliyetlerine son verilerek yasal süreç işletilmeli.
Şeffaflık: Tüm laboratuvar sonuçları kamuoyuyla dürüstçe paylaşılmalı.
Doğa can çekişirken, halk sağlığı pamuk ipliğine bağlıyken; Gerede Çayı’nın daha ne kadar “zehir” akacağı merak konusu. Gözler şimdi ilgili bakanlıklar ve valiliklerin atacağı somut adımlarda.
